Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie zmiany fizyczne i psychiczne zachodzą podczas menopauzy?
- Jaki wpływ ma menopauza na zdrowie psychiczne i jakość snu kobiet?
- Jak menopauza wpływa na strukturę mózgu i jakie obszary są najbardziej dotknięte?
- Czy menopauza może zwiększać ryzyko chorób neurodegeneracyjnych u kobiet?
Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety, gdy w wyniku spadku poziomu hormonów dochodzi do ustania miesiączkowania. Najczęściej występuje między 45. a 55. rokiem życia. Jest to okres intensywnych zmian fizycznych oraz psychicznych. Wiele kobiet zmaga się z uderzeniami gorąca, obniżonym nastrojem oraz ma problemy ze snem. Wcześniejsze analizy sugerowały również związek menopauzy z pogorszeniem funkcji poznawczych, takich jak pamięć, uwaga czy zdolności językowe. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie „Psychological Medicine” pokazuje, że menopauza może w jeszcze większym stopniu wpływać na mózg.
Jak wyglądało badanie?
Zespół badaczy z Uniwersytetu w Cambridge przeanalizował dane z UK Biobank obejmujące niemal 125 tysięcy kobiet. Uczestniczki zostały podzielone na trzy grupy – kobiety przed menopauzą, kobiety po menopauzie niestosujące hormonalnej terapii zastępczej oraz kobiety po menopauzie, które taką terapię stosowały.
Czytaj więcej
Ponad połowa kobiet w wieku od 30 do 35 lat zaczyna odczuwać objawy menopauzy – takie wnioski płyną z nowego badania naukowców z Virginia School of...
Dane pochodziły z rozbudowanych kwestionariuszy dotyczących doświadczeń z menopauzą, zdrowia psychicznego, snu oraz ogólnego stanu zdrowia. Część uczestniczek brała udział w testach poznawczych mierzących pamięć i czas reakcji. Dodatkowo około 11 tysięcy kobiet przeszło badania rezonansu magnetycznego, co pozwoliło na ocenę struktury mózgu. Średni wiek wystąpienia menopauzy w badanej populacji wynosił około 49,5 roku, natomiast kobiety, którym przepisano HTZ, rozpoczynały leczenie średnio w wieku 49 lat.
Jak wyglądało zdrowie psychiczne i sen kobiet po menopauzie?
Analiza wyników wykazała, że kobiety po menopauzie częściej niż kobiety przed menopauzą zgłaszały się po pomoc do lekarza rodzinnego lub psychiatry z powodu lęku, napięcia nerwowego lub depresji. Uzyskiwały także wyższe wyniki w kwestionariuszach oceniających objawy depresyjne i częściej miały przepisywane leki przeciwdepresyjne. W grupie kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą odnotowano wyższy poziom lęku i depresji w porównaniu z kobietami po menopauzie niestosującymi HTZ. Dalsza analiza wykazała jednak, że różnice te istniały już przed menopauzą. Badacze wskazują, że w niektórych przypadkach HTZ mogła być przepisywana profilaktycznie, w obawie przed nasileniem wcześniejszych objawów w okresie menopauzy.
Menopauza wiązała się również z pogorszeniem jakości snu. Kobiety po menopauzie częściej zgłaszały bezsenność, krótszy czas snu oraz uczucie zmęczenia. Największe zmęczenie deklarowały kobiety stosujące HTZ, mimo że długość snu w tej grupie nie różniła się od kobiet po menopauzie niestosujących terapii. Badanie wykazało, że menopauza wpływa także na funkcje poznawcze, choć nie w jednakowym stopniu. Kobiety po menopauzie niestosujące HTZ miały wolniejsze czasy reakcji niż kobiety przed menopauzą oraz kobiety po menopauzie stosujące terapię hormonalną. Jednocześnie nie stwierdzono istotnych różnic między badanymi grupami w testach pamięci.
Dr Katharina Zühlsdorff, jedna z autorek badania, przyznała, że spowolnienie czasu reakcji jest naturalnym elementem procesu starzenia, występującym zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Wyniki sugerują jednak, że menopauza może ten proces przyspieszać, natomiast hormonalna terapia zastępcza może go w pewnym stopniu spowalniać.
Czytaj więcej
Wyniki najnowszego badania wśród Amerykanek przynoszą zaskakujące wnioski. Okazuje się, że kobiety mieszkające na prowincji doświadczają bardziej u...
Jak zmienia się mózg kobiet po menopauzie?
Jeden z najważniejszych aspektów badania dotyczył zmian w strukturze mózgu kobiet po menopauzie. Naukowcy stwierdzili istotne zmniejszenie objętości istoty szarej, czyli tkanki mózgowej odpowiadającej za przetwarzanie informacji, kontrolę ruchu oraz regulację pamięci i emocji. Te zmiany zaobserwowano niezależnie od stosowania HTZ. Pojawiły się one zwłaszcza w hipokampie, który odpowiada za tworzenie i przechowywanie wspomnień, korze śródwęchowej, pełniącej funkcję pośrednika w przekazywaniu informacji między hipokampem a resztą mózgu, oraz w przedniej części kory zakrętu obręczy, zaangażowanej w regulację emocji, podejmowanie decyzji i koncentrację uwagi.
„Obszary mózgu, w których zaobserwowaliśmy te różnice, należą do tych, które są zwykle dotknięte chorobą Alzheimera. Menopauza może sprawić, że kobiety te będą bardziej podatne na problemy w późniejszym okresie życia” – stwierdziła prof. Barbara Sahakian, główna autorka badania.
Choć podkreśla, że nie jest to jedyne możliwe wyjaśnienie, wyniki mogą częściowo tłumaczyć, dlaczego liczba przypadków demencji u kobiet jest niemal dwukrotnie wyższa niż u mężczyzn.
Źródła:
www.cam.ac.uk
www.cambridge.org
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, nie może zastąpić kontaktu z lekarzem. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy medycznej, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.
