Uchwała jest ważna dla wierzycieli domagających się spłaty długów pozostawionych przez zmarłe osoby i egzekucji ich z majątku spadkobierców. Zanim to jednak nastąpi, musi być przeprowadzone postępowanie spadkowe i jeśli nie uruchomią go spadkobiercy, którzy czasem mogą nie mieć w tym interesu, wszczynają je wierzyciele zmarłego, czy to osoby prywatne, czy publiczne, jak gmina lub urząd skarbowy.
Czytaj więcej
Zasada, że termin przedawnienia określa się na koniec roku, dotyczy także roszczeń stwierdzonych wyrokiem.
Z tej drogi skorzystało miasto Kraków, które w 2015 r. uzyskało sądowy nakaz zapłaty wobec dłużniczki, która następnego roku zmarła. Spadek po niej nabyli mąż i dwoje dzieci. Rok później zmarł jej syn i spadek po nim nabyli ojciec i siostra zmarłego, zostało więc dwoje spadkobierców. Kiedy w 2025 r. miasto złożyło wniosek o nadanie wcześniejszemu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności, bez którego nie można wszcząć egzekucji, referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując, że roszczenie (w tym przypadku sześcioletnie) przedawniło się z końcem 2024 r. W ocenie referendarza bieg przedawnienia nie został przerwany złożeniem przez gminę wniosków o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej dłużniczce.
Czy złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia wierzyciela?
Gmina nie dała za wygraną i w odwołaniu powołała się na art. 123 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, według którego bieg przedawnienia roszczenia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania sprawy lub egzekwowania roszczeń. Rozstrzygający tę sprawę Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza (jako II instancja) powziął wątpliwości, z którymi zwrócił się do Sądu Najwyższego zadając mu pytanie prawne: „Czy złożenie przez wierzyciela wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia wierzyciela inicjującego to postępowanie?”
Czytaj więcej
Jeśli obdarowany przekazał nieruchomość komuś innemu, to darczyńca nie może skutecznie żądać jej zwrotu. To sedno najnowszego orzeczenia Sądu Najwy...
Jak wskazał w uzasadnieniu pytania sędzia Marek Kamionka w orzecznictwie zarysowały się różne linie orzecznicze. Zgodnie z jedną z nich, wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie przerywa biegu przedawnienia, gdyż jego celem jest sukcesja generalna po zmarłym dłużniku, a nie ochrona konkretnej wierzytelności. Jedno natomiast jest pewne – dochodzenie roszczeń od spadkobierców jest niemożliwe bez przedstawienia postanowienia stwierdzającego nabycie przez nich spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia.
SN za przerwaniem biegu przedawnienia jeśli wniosek jest niezbędny dla ochrony interesów wierzyciela
Uchwała Sądu Najwyższego wydana w składzie: Jacek Grela, Agnieszka Jurkowska-Chocyk i Dariusz Pawłyszcze, dopuszcza przerwanie w takich sytuacjach bieg terminu przedawnienia, ale tylko jeśli wniosek jest niezbędny dla ochrony interesów wierzyciela.
Czytaj więcej
Jeden ze współwłaścicieli nie może żądać zapłaty całego odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, a tylko tej części, która odp...
– Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po dłużniku powinien skutkować przerwaniem biegu przedawnienia, aby wierzyciel mógł prowadzić dalej egzekucję, co jest częste zwłaszcza w przypadku większych długów, ale obawiam się, czy wskazane w uchwale warunki, że taki wniosek musi rzeczywiście prowadzić do wyegzekwowania długu, nie będą nadużywane i nie będą rodziły dodatkowych sporów. Pojawia się też pytanie, kto je ma rozstrzygać – czy komornik, czy dopiero sąd cywilny – ocenia dr Jarosław Świeczkowski, komornik.
Sygnatura akt: III CZP 27/25
