IKE mało popularne, ale zyskowne

Akcje przyniosły najwyższe zyski osobom dodatkowo oszczędzającym na emeryturę. Banki obniżały oprocentowanie lokat

Publikacja: 25.11.2010 00:35

IKE mało popularne, ale zyskowne

Foto: Bloomberg

W tym roku, gdy indeksy giełdowe rosną, najlepiej wypadają fundusze inwestujące w akcje, głównie notowane na polskiej giełdzie lub w naszej części Europy. Żaden z funduszy dostępnych w ofercie IKE nie ma w tym okresie strat. Na pierwszych pozycjach są dwa akcyjne fundusze Allianz: Akcji Plus i Akcji Małych i Średnich Spółek. Ale na końcu zestawienia znajduje się inny fundusz tego TFI – Allianz Obligacji. Bardzo dobrze wypadł też DWS Gold inwestujący w złoto.

Zobacz wyniki funduszy ubezpieczeniowych

W dłuższym okresie, od dwóch do czterech lat (wtedy na giełdzie mieliśmy bessę), najlepsze wyniki mają fundusze obligacji. Natomiast jeśli ktoś zaczął oszczędzać w funduszach akcyjnych trzy lata temu, dziś ma straty.

W okresie pięcioletnim zdecydowanie więcej funduszy jest na plusie, a w okresie sześcioletnim – już większość. Prym wiodą akcyjne. Najlepsze są: Legg Mason Akcji, Arka BZ WBK Akcji i UniKorona Akcje. Pierwszy fundusz obligacyjny, BPH Obligacji 1, zajmuje ósmą pozycję.

Zobacz wyniki funduszy inwestycyjnych

Podobnie jest z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi. W tym roku w czołówce są akcyjne fundusze Allianz, następnie dwa także akcyjne Nordei: Akcji Nowe Horyzonty Europy i Nordea HSBC Akcji Azjatyckich z wyłączeniem Japonii. Najsłabszy wynik ma Nordea Hedgingowy Akcji.

Prawie połowa funduszy kapitałowych miała stratę w okresie trzech lat, ale tylko pięć – w ciągu czterech lat. W najdłuższym okresie, sześcioletnim, najlepiej prezentują się: Nordea Akcji, Allianz Dynamiczny oraz Generali Agresywny IKE. Ich wyniki są jednak słabsze niż funduszy inwestycyjnych.

Zobacz roczne limity wpłat na IKE

Warto pamiętać, że klient nie musi wybrać jednego funduszu inwestycyjnego czy ubezpieczeniowego. Może rozłożyć wpłaty na kilka funduszy i zmieniać je, kiedy uzna za stosowne. Może też skorzystać z gotowych programów, inwestycyjnych.

Ci, którzy założyli IKE w banku, nie zyskali zbyt wiele. W ciągu ostatniego roku oprocentowanie spadło (w PKO BP, Millennium) lub pozostało bez zmian (BGŻ, mBank, BPH) . Najwyżej oprocentowane IKE ma od dawna Millennium (obecnie 5 proc.).

Lepsze od lokaty bankowej są dziesięcioletnie obligacje emerytalne (EDO). Obecnie ich oprocentowanie wynosi 5,25 proc. w skali roku.

Dziesięciolatki można deponować na IKE-Obligacje. Oferują je wybrane placówki PKO BP i DM PKO BP. Oprocentowanie papierów jest ustalane w każdym roku na podstawie wskaźnika inflacji powiększanego o stałą marżę w wysokości 3 pkt proc. Odsetki są kapitalizowane i wypłacane jednorazowo przy wykupie obligacji. Dzięki temu zysk z inwestycji jest wyższy.

 

 

Co warto wiedzieć

>> IKE można założyć w:

- funduszu inwestycyjnym,

- banku,

- towarzystwie ubezpieczeniowym,

- biurze maklerskim,

- konto IKE – Obligacje otwiera się w wybranych oddziałach PKO BP oraz Domu Maklerskiego PKO BP.

>> Umowę z instytucją finansową o prowadzenie IKE może podpisać każdy, kto ukończył 16 lat. Nie ma górnej granicy wieku.

>> Oszczędzać na IKE mogą również ci, którzy nie mają stałych dochodów, np. okresowo bezrobotni, wykonujący wolne zawody, samozatrudnieni, pracujące na umowę zlecenie czy umowę o dzieło.

>> Jedna osoba może mieć tylko jedno indywidualne konto emerytalne, które uprawnia do zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych w momencie wypłaty środków (po spełnieniu określonych warunków, spośród których najważniejszy to osiągnięcie wieku emerytalnego).

>> Oszczędności gromadzone na IKE są też zwolnione z podatku spadkowego. Przy wypłacie środków na rzecz uposażonych (warto ich wskazać w umowie) lub spadkobierców nie będzie również naliczony podatek od zysków kapitałowych.

>> Każdy kto ma IKE może sam decydować o wysokości i terminie wpłat na konto. Może nawet zawiesić wpłaty na długi czas nie zrywając umowy i nie likwidując rachunku.

>> Wybierając produkt i instytucję, która będzie prowadziła konto, trzeba wziąć pod uwagę to, jak długo będziemy oszczędzać. Im dłużej zamierzamy odkładać pieniądze, tym bardziej ryzykowną formę inwestycji możemy wybrać. Warto pamiętać, że w miarę upływu czasu ochrona zgromadzonego kapitału powinna stawać się coraz ważniejsza. Dlatego w miarę zbliżania się emerytury trzeba zmniejszać udział ryzykownych inwestycji na rzecz bezpieczniejszych.

>> Decyzję o wyborze konkretnej formy IKE można zmienić. Na przykład można przenieść środki z lokaty bankowej do funduszu inwestycyjnego czy odwrotnie. Możliwa jest także zmiana instytucji finansowej pomnażającej oszczędności (np. jednego banku na inny).

>> Pieniądze z IKE – całość lub część – można podjąć w dowolnej chwili, ale wtedy traci się prawo do zwolnienia z podatku Belki (chyba że oszczędności przenoszone są na inne IKE, wtedy zwolnienie dalej przysługuje). Po upływie 12 miesięcy od wpłaty pierwszej składki instytucja finansowa nie może pobierać opłat ani pozbawiać odsetek za wycofanie środków przez terminem.

 

 

 

Jacek Tyszko, analityk DM BOŚ

Najwięcej IKE było otwierane tuż po uruchomieniu programu, gdy wygasały kilkuletnie lokaty zakładane jeszcze przed wprowadzeniem podatku Belki. Firmy najaktywniej promujące wówczas IKE starały się skusić Polaków produktami, które umożliwiały dalsze oszczędzanie bez podatku. IKE było czymś nowym i jednocześnie spełniało ten warunek. Dlatego wiele osób zdecydowało się na konto emerytalne, nie do końca orientując się w regulacjach (niektórzy zapewne do dziś nie wiedzą, że mają właśnie IKE).

Inwestorom chodziło przede wszystkim o uniknięcie podatku. Nie zawsze zdawali sobie sprawę z ograniczeń (konieczność utrzymania środków do emerytury, aby móc skorzystać ze zwolnienia podatkowego). Nie były to zatem decyzje do końca przemyślane. Wiele osób, które ulokowały wówczas na IKE swoje jedyne oszczędności, nie dopłacało później pieniędzy. IKE było traktowane jako kolejna krótko- bądź średnioterminowa inwestycja, zbliżona do wcześniejszej lokaty antypodatkowej.

Z tego właśnie powodu spora część kont została w ciągu kilku lat zamknięta. Ludzie zgłosili się po swoje oszczędności, których i tak nie zamierzali trzymać aż do emerytury.

Najwięcej indywidualnych kont emerytalnych zostało założonych przez TFI i firmy ubezpieczeniowe. W obu przypadkach pieniądze są inwestowane na rynku kapitałowym. Bessa z lat 2007 – 2009 spowodowała uszczuplenie tych kapitałów. Polacy masowo umarzali wtedy zwykłe jednostki uczestnictwa. Podobnie było z IKE. Ludzie nie mogli pogodzić się z tym, że środki na ich przyszłą emeryturę topnieją, zamiast przyrastać. Moim zdaniem był to kolejny istotny czynnik powodujący, że liczba IKE spada już od kilku lat.

Wyjątkiem są konta w domach maklerskich. Ale ci inwestorzy od samego początku byli najbardziej świadomi, czym jest IKE, jakie daje korzyści, ale również jakie wiąże się z nim ryzyko i ograniczenia. Dynamiczny przyrost IKE w DM BOŚ jest częściowo efektem prowadzonej przez nas akcji edukacyjnej. Zachęcamy do samodzielnego oszczędzania na emeryturę z wykorzystaniem rachunku maklerskiego.

 

 

 

Marcin Dyl, prezes Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami

Polacy nie oszczędzają dodatkowo na emeryturę. Jest to część szerszego problemu, bo polskie społeczeństwo w ogóle mało korzysta z instrumentów i możliwości, jakie od prawie 20 lat oferuje rynek kapitałowy. Najpopularniejszą formą lokowania pieniędzy – również w długim terminie – wciąż są konta osobiste, które przecież nie do tego zostały stworzone.Częściowo przyczyną takiej sytuacji jest brak powszechnej edukacji ekonomicznej, która powinna być obowiązkowo prowadzona już od szkoły podstawowej. Drugą kwestią jest marginalne traktowanie trzeciego filaru w dyskusjach na temat zreformowanego systemu emerytalnego. Brakuje wyraźnego sygnału, że oszczędzanie w trzecim filarze jest konieczne, a nie opcjonalne, jeśli chce się zachować odpowiedni poziom życia na emeryturze.

 

 

 

Sławomir Łopalewski, prezes Nordea Polska TU na Życie

Rachunek jest dość prosty. Odkładając na IKE po 300 zł miesięcznie przez 30 lat, przy średniej stopie zwrotu 8 proc., możemy uzbierać aż 65 tys. zł. Denominacje i kryzysy, jakie wciąż ma w pamięci część społeczeństwa, spowodowały, że Polacy niezbyt chętnie oszczędzają. A jeśli już to robią, inwestują głównie w obligacje i gromadzą środki na lokatach bankowych.Tendencja ta powoli się jednak zmienia. Coraz popularniejsze stają się ubezpieczenia z funduszami kapitałowymi oraz fundusze inwestycyjne prowadzone przez TFI. Rośnie zainteresowanie przyszłymi emeryturami i zwiększa się świadomość przyszłej luki w dochodach. W maju tego roku już co piąty Polak deklarował zamiar dodatkowego oszczędzania na emeryturę. Wskaźnik ten wciąż rośnie. Wszystko to napawa optymizmem.

 

 

 

Krzysztof Lewandowski, prezes Pioneer Pekao TFI

Nasze badania wskazują, że choć większość klientów Pioneer Pekao TFI (76 proc.) uważa, że ich przyszła emerytura nie będzie wystarczająca, to jedynie połowa z nich oszczędza dodatkowo na ten cel, 13 proc. chce zacząć to robić dopiero w przyszłości, 8 proc. nie oszczędza i nie wie, czy kiedyś zacznie, jedna trzecia zaś nie oszczędza i w ogóle nie zamierza tego robić.

Badani twierdzą, że nie odkładają pieniędzy głównie z powodu braku wystarczających środków. Jest to błędne podejście. W perspektywie kilkudziesięciu lat kwota ma mniejsze znaczenie, kluczem jest systematyczność i długi horyzont inwestycyjny.

Pioneer Pekao TFI stara się edukować klientów, pokazując przeciętnemu Kowalskiemu siłę procentu składanego i efekty, jakie może dać odpowiednia dywersyfikacja inwestycji. Oprócz edukacji potrzebne są też skuteczne działania ze strony władz. Jak dotąd podnoszenie maksymalnego progu wpłaty na IKE nie ma istotnego wpływu na popularność trzeciego filaru emerytalnego; w pierwszym półroczu 2010 średnia roczna wpłata na IKE wyniosła zaledwie 1,2 tys. zł, przy limicie 9,6 tys. zł. Wydaje się, że więcej korzyści przyniosłyby zachęty podatkowe dla inwestujących w ten sposób.

 

 

 

Jak oszacować przyszłą emeryturę

>> O tym, że warto dodatkowo oszczędzać na starość, możemy się przekonać, wyliczając wysokość przyszłego świadczenia. Pomogą w tym specjalne kalkulatory. Można je znaleźć na stronach internetowych wielu instytucji i portali ekonomicznych.

>> Polecamy kalkulatory na stronach:

– Komisji Nadzoru Finansowego: www.knf.gov.pl,

– Zakładu Ubezpieczeń Społecznych: www.mojaemerytura.zus.pl,

– Forum Obywatelskiego Rozwoju: www.for.org.pl; korzystając z tego kalkulatora, można również sprawdzić, o ile przyszłe świadczenie wzrośnie dzięki dodatkowemu oszczędzaniu oraz wydłużeniu okresu zatrudnienia.

>> Trzeba pamiętać, że kalkulatory wyliczają świadczenie według określonych założeń, które nie muszą się sprawdzić. Dlatego otrzymane wyniki należy traktować jako orientacyjne.

W tym roku, gdy indeksy giełdowe rosną, najlepiej wypadają fundusze inwestujące w akcje, głównie notowane na polskiej giełdzie lub w naszej części Europy. Żaden z funduszy dostępnych w ofercie IKE nie ma w tym okresie strat. Na pierwszych pozycjach są dwa akcyjne fundusze Allianz: Akcji Plus i Akcji Małych i Średnich Spółek. Ale na końcu zestawienia znajduje się inny fundusz tego TFI – Allianz Obligacji. Bardzo dobrze wypadł też DWS Gold inwestujący w złoto.

Pozostało 95% artykułu
Materiał Partnera
Zainwestuj w przyszłość – bez podatku
Materiał Partnera
Tak możesz zadbać o swoją przyszłość
Emerytura
Wypłata pieniędzy z PPK po 2 latach oszczędzania. Ile zwrotu dostaniemy
Emerytura
Autozapis PPK 2023. Rezygnacja to dobry pomysł? Eksperci odpowiadają
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie
Emerytura
Emeryci ograniczają wydatki. Mają jednak problemy z długami
Materiał Promocyjny
Jak sztuczna inteligencja może być wykorzystywana przez przestępców cybernetycznych?