Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego rosyjskie samoloty transportowe często kursują do Teheranu?
- Jakie są opinie ekspertów na temat ukrytych operacji lotniczych pomiędzy Iranem a Rosją?
- W jaki sposób obecna sytuacja gospodarcza wpływa na społeczno-polityczny klimat w Iranie?
- Jakie historyczne precedensy pomagają zrozumieć aktualne wydarzenia w Iranie?
Według specjalistycznego tygodnika ACW (Air Cargo Week), między 27 grudnia 2025 r. a 1 stycznia 2026 r. rosyjskie samoloty Ił-76TD, udając samoloty cywilne, wykonywały regularne loty z Mineralnych Wód do Teheranu, przelatując nad Kaukazem i omijając przestrzeń powietrzną kontrolowaną przez NATO.
Transportowe Iły należą do firm rosyjskich i białoruskich
Zdaniem specjalistów nie były to przypadkowe loty czarterowe, lecz ukierunkowane operacje. Świadczy o tym wielokrotne wykorzystanie tych samych samolotów oraz nieliczenie się z kosztami na rzecz szybkości i niezawodności. Według ACW loty Ił-76TD do Teheranu są obsługiwane przez firmy transportowe – rosyjski Aviakon Zitotrans i białoruskie Rubystar Airways – od końca grudnia. „Obie linie lotnicze mają długą historię realizacji misji rządowych i wojskowych w Eurazji, Afryce i na Bliskim Wschodzie”.
Czytaj więcej
Rząd Iranu w czwartek wieczorem odciął kraj od internetu i międzynarodowych połączeń telefonicznych. Tymczasem Amerykanie przerzucają do baz wojsko...
Gazeta zwraca uwagę, że wykorzystanie cywilnych przewoźników zapewnia elastyczność i pozwala uniknąć śledzenia, co zazwyczaj towarzyszy samolotom wojskowym. A rosyjski Ił-76TD zaprojektowany do transportu ładunków wojskowych jest w stanie dostarczać „ładunki ponadgabarytowe na lotniska o ograniczonej infrastrukturze naziemnej, zapewniając szybką obsługę i natychmiastową dystrybucję”.
Protesty w Iranie wybuchły 28 grudnia i od tego czasu rozprzestrzeniły się na wiele miast. Bezpośrednim impulsem był spadek wartości riala do rekordowo niskiego poziomu. Ponadto „ludność doświadcza ogromnych – już nie do zniesienia – trudności z powodu pogarszającej się sytuacji gospodarczej i kryzysów w dostawach wody, prądu i gazu” – zauważa rosyjski orientalista Michaił Krutichin cytowany przez „The Moscow Times”.
Chociaż masowe protesty z powodu pogarszających się warunków życia miały już miejsce w Iranie kilkakrotnie, to reżim jest obecnie osłabiony po porażce w 12-dniowej wojnie z Izraelem w czerwcu, dodaje Krutichin. W tym kontekście pojawiły się doniesienia o przygotowaniach do ucieczki najwyższego przywódcy Iranu ajatollaha Alego Chameneiego do Moskwy wraz ze złotem zgromadzonym w państwowym skarbcu w Teheranie.
Co wie Londyn o złocie Iranu?
Kilka dni temu „The Times”, powołując się na źródła wywiadowcze, poinformował, że Ali Chamenei opracował plan ewakuacji na wypadek, gdyby władzom nie udało się stłumić masowych protestów. Oczekuje się, że wraz z nim ucieknie około 20 osób z jego najbliższego otoczenia, w tym współpracownicy i członkowie rodziny. Były izraelski oficer wywiadu Beni Sabti powiedział gazecie, że Chamenei planuje ucieczkę do Moskwy.
W czwartek brytyjski poseł Tom Tugendhat poinformował o lądowaniu rosyjskich samolotów transportowych w Teheranie i wywożeniu z kraju dużych ilości złota. „Widzimy lądowanie rosyjskich samolotów transportowych w Teheranie, prawdopodobnie przywożących broń i amunicję, a także słyszymy doniesienia o wywozie dużych ilości złota z Iranu” – cytuje go brytyjska opozycyjna gazeta Iran International.
Czytaj więcej
Po rozprawie z Nicolasem Maduro prezydent Trump zaczął straszyć przywódców z Teheranu, kolejnego państwa liczącego się w wydobyciu ropy. Tymczasem...
Tugendhat zwrócił się do rządu Wielkiej Brytanii o komentarz do tych informacji, które, jak powiedział, mogą wskazywać na przygotowania irańskiego reżimu „do życia po upadku”. Minister spraw zagranicznych Hamish Falconer, odpowiedzialny za Bliski Wschód i Afrykę Północną, oświadczył, że „nie jest gotowy do udzielania szczegółowych informacji” w tej sprawie.
Media przypominają, że syryjski przywódca Baszar al-Asad, którego Putin nie zdołał ochronić przed zbrojną opozycją pod koniec 2024 roku, również uciekł do Moskwy z ładunkiem złota, wywiezionym przez rosyjskie samoloty.
Uważa się, że także szach Mohammad Reza Pahlawi zabrał dużą ilość złota, uciekając z Iranu w styczniu 1979 roku podczas rewolucji islamskiej. Załadował swojego Boeinga tak dużą ilością cennego metalu, że samolot ledwo wystartował – wspomina agent CIA w filmie „Argo”, opowiadającym o ewakuacji personelu ambasady amerykańskiej z rewolucyjnego Iranu.
