Chiński smok polubił złoto Rosji

W 2025 r. Rosja dziewięciokrotnie zwiększyła fizyczne dostawy złota do Chin, do 25,3 ton, co stanowi wzrost o 800 proc. W ujęciu monetarnym było to 3,29 mld dol., aż 14,6-krotnie więcej aniżeli w 2024 r., wynika z chińskich danych celnych. Rosja od rozpętania wojny nie publikuje danych o handlu zagranicznym swoimi kluczowymi surowcami, jak ropa, gaz, diamenty czy złoto.

Jak podkreśla „The Moscow Times” zarówno wartość monetarna, jak i ilość dostarczonego złota były rekordowe w historii handlu między Rosją a Chinami. Tylko w grudniu 2025 r. rosyjski eksport złota do Chin osiągnął 10 t. i miał wartość 1,35 mld dol., co również stanowi historyczny rekord.

Szwajcaria sprzedaje Chinom najwięcej złota

Eksport złota rosyjskiego do Państwa Środka rośnie coraz szybciej. Jeszcze w 2024 r. Rosja była 11. dostawcą złota na chiński rynek. W ubiegłym roku zajęła siódme miejsce wśród eksporterów. Najwięcej złotych sztabek sprzedała Chinom Szwajcaria (za 25,73 mld dol.). Następne wśród dostawców złota do Chin były: Kanada (11,06 mld dol.), Republika Południowej Afryki (9,42 mld dol.), Australia (8,77 mld dol.) i Kirgistan (4,95 mld dol.).

Czytaj więcej

Finanse

Złoto już powyżej 5500 dolarów, a srebro po 120 dolarów za uncję

Ceny metali szlachetnych ustanowiły kolejne rekordy. Pomogło im w tym osłabienie dolara i silny p...

Rosnącemu handlowi kruszcem między Rosją a Chinami sprzyjają dwa czynniki. Chiny chętnie kupują rosyjskie złoto ze względu na wysoki popyt krajowy. Pekin gwałtownie zwiększył zakupy złota w związku z polityką zwiększania rezerw tego kruszcu i zmniejszania zależności od dolara. Według „Financial Times”, chiński import złota w 2025 r. mógł być w rzeczywistości kilkukrotnie wyższy niż oficjalne dane. Bank Societe Generale szacuje, że zakupy Banku Chin sięgnęły 250 t, co stanowi ponad jedną trzecią zakupów wszystkich banków centralnych na świecie w zeszłym roku. Z owych 250 t znaczna część to złoto z Rosji.

Po rosyjskiej stronie granicy złoto staje się kluczowym surowcem eksportowym do Chin, w miarę jak spadają dochody rosyjskiego reżimu z surowców energetycznych. Według szacunków firmy konsultingowej TeDo, produkcja złota w Rosji w I połowie 2025 r. zwiększyła się o 5,5 proc. r/r osiągając 160 t. Analitycy uważają, że do końca roku wartość ta osiągnęła 345 t. W 2024 r. produkcja wynosiła około 330 t. Dla porównania, w 2022 r., roku napaści Putina na Ukrainę, rosyjskie złote spółki, łącznie z największą – Polyus Gold oligarchy Sulejmana Kerimowa, objętego sankcjami Zachodu, wydobyły 320 t złota.

Złoto Rosji potrzebuje inwestycji

Zmieniły się również główne kierunki eksportu: podczas gdy przed 2022 r. ponad 80 proc. rosyjskiego złota trafiało do Wielkiej Brytanii, obecnie głównymi nabywcami są Chiny, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Armenia. Sankcje za agresję Putina na Ukrainę spowodowały, że całkowity eksport złota z Rosji zmniejszył się w czasie wojny o 40 proc. – z 261 ton w 2022 r. do 158 t w 2024 r.

Według Wasilija Daniłowa, głównego analityka w Veles Capital, rekordowe ceny globalne sprawiają, że wydobycie z niemal każdego złoża jest opłacalne. Analityk BCS World of Investments, Witalij Manczos, dodał, że przy średnim koszcie produkcji wynoszącym około 1600 dol. za uncję, obecne rekordowe ceny zapewniają spółkom górnictwa złota wysoką rentowność i pozwalają im inwestować w rozwój.

A w Rosji do wydobycia złota potrzebne są naprawdę duże pieniądze, bo kruszec zalega na terenach trudno dostępnych, jak Natałka – największe złoże w Rosji, uruchomione w 2018 r. przez Polyus Gold. Leży ono ok. 300 km od Magadanu w dolinie rzeki Omczag. Okolica to lodowata, górzysta pustynia. Wieczna zmarzlina sięga 300 m w głąb ziemi. Złotodajna ruda ciągnie się na długości 4,5 km, a pokłady są grube na 200 m. Złoże zawiera około 964 t złota. Drugie tyle może kryć się w niezbadanej jeszcze części. Dla porównania, 70 krajów świata produkuje około 3100 t złota rocznie. 

Natałka – złoto zatopione w zmarzlinie 

Wydobycie z Natałki jest jednym z najnowocześniejszych, ale i najdroższych na świecie. W odróżnieniu od kopalń Afryki czy Ameryki, gdzie złoto wydobywane jest z rudy zalegającej 2-3 km pod powierzchnią, Natałka to kopalnia odkrywkowa. Na zdjęciach widać górę w kształcie tortu, na której wszystkie prace wykonują maszyny. Wydobyta ruda o zawartości 1,7 g złota na tonę jest transportowana wielkimi Kamazami do młynów, które ją kruszą. Młyn kulkowy z Natałki jest największym tego typu urządzeniem na świecie. Dziennie może przemielić do 15 tys. ton złotonośnej rudy. Potem następuje wzbogacanie, płukanie i odlewanie. Uzyskane sztabki zawierają 75 proc. złota i 23 proc. srebra. 

I o ile wydobycie złota w Chinach, które są liderem sektora, szybko spada – z 455 t w 2016 r. do 380 t w 2024 (według World Gołd Council), to w Rosji, drugim producencie złota na świecie, rośnie – z 250 t dekadę temu wzrosło do 330 t w 2024 r.