O systemie emerytalnym w prostych słowach

Niezrozumiałe i nieużyteczne są informacje jakie otrzymują klienci od funduszy emerytalnych

Publikacja: 06.06.2012 02:12

Szwedzi otrzymują tzw. pomarańczową kopertę w której znajduje się list ze stanem konta emerytalnego

Szwedzi otrzymują tzw. pomarańczową kopertę w której znajduje się list ze stanem konta emerytalnego - zarówno państwowego, jak i tego w prywatnym funduszu emerytalnym - a także z szacunkową wysokością przyszłej emerytury

Foto: ROL

Sprawdzenie użyteczności informacji o środkach na rachunku OFE było jednym z elementów badania zrealizowanego przez TNS Pentor dla Szkoły Głównej Handlowej. Fundusze emerytalnego każdego roku muszą wysyłać bowiem do swoich klientów informację o środkach znajdujących się na rachunku. Prezentują w nich głównie liczbę jednostek rozrachunkowych zgromadzonych na koncie emerytalnym. Na te jednostki są zaś przeliczane składki wpłacane do OFE.

- Dotychczas takie badanie nie były przeprowadzane – mówi dr Marcin Kawiński z SGH.

Jak się zaś okazuje informacje otrzymywane z funduszy są niezrozumiałe i nieużyteczne. Podobne zresztą jak inne warianty takiej informacji przedstawione w badaniu.

Nieakceptowalne według zbadanych osób jest bowiem stosowanie terminologii wymagającej wiedzy ekonomicznej lub z zakresy statystyki (np. średnia ważona) czy też stosowanie różnych wartości liczbowych, wobec których nie można określić w jaki sposób zostały ustalone i do czego się odnoszą.

Z punktu widzenia członków OFE nie ma tez sensu porównywanie wyników wybranego OFE z innymi funduszami, a tym bardziej z benchmarkami, czyli punktami odniesienia do wyników (zwykle to połączenie różnych indeksów instrumentów finansowych).

A jaka forma informacji dla klienta mogłaby okazać się najbardziej atrakcyjna i zrozumiała? Jak się okazuje przedstawienie wartości kapitału emerytalnego. Najlepiej zaś gdy dane o wysokości zgromadzonego kapitału w kapitałowej części systemu emerytalnego są rozbite na dwie części: wartość wpłaconych dotychczas składek oraz uzyskaną stopą zwrotu. I to zdecydowanie w postaci wartości pieniężnej.

Jak się można domyślać podobne odczucia mają badani, gdy otrzymują pismo z ZUS na temat pieniędzy gromadzonych na koncie  I filarze systemu emerytalnego.

- Badani byli autentycznie usatysfakcjonowani gdy otrzymywali informacje w prostych słowach wytłumaczy – mówi Marcin Kawiński.

A jak się okazuje informacja otrzymywana z OFE czy ZUS na temat stanu konta emerytalnego to bodziec do myślenia o przyszłej emeryturze. Podobnie jak informacje w mediach na temat systemu emerytalnego. Nie bez znaczenia są także reklamy oraz kontakt z przedstawicielami funduszy emerytalnych.

Generalnie jednak z  badania dla SGH wynika, że brak zaufania do stabilności systemu oraz niekorzystny wizerunek tworzących go instytucji mają zauważalny wpływ na nikłe zainteresowanie, a w konsekwencji niski poziom wiedzy o polskim systemie emerytalnym. Poza tym nieufność połączona z brakiem zrozumienia co do zmian w systemie emerytalnym wpływają na przekonanie o niestabilności systemu, ale też każą wątpić w trwałość już nabytych praw emerytalnych.

Przedmiotem troski przyszłych emerytów są jednak przede wszystkim bieżące problemy oraz zbyt szybkie tempo życia. Emerytura wzbudza w nas negatywne odczucia. I co ciekawe przyszli emeryci mają świadomość, że zakończenie aktywności zawodowej wiąże się z obniżeniem statusu materialnego, być może nawet poniżej  podstawowych potrzeb.

Obecni 30- i 40-latkowie nie są jednak gotowi do snucia planów, które są odsunięte w czasie. Decyzje podejmowane z myślą o emeryturze są odsuwane w nieokreśloną przyszłość. Dokonywane inwestycje badanych przez TNS Pentor mają na celu zabezpieczenie bieżących potrzeb, a przyszła emerytura nie jest ich głównym celem.

Badanie zostało zrealizowane na zlecenie Katedry Ubezpieczenia Społecznego SGH w ramach projektu „ System oceny i prezentacji wyników inwestycyjnych kapitałowych systemów emerytalnych". Jego autorami jest Agnieszka Chłoń-Domińczak, Marcin Kawiński i Dariusz Stańko. Praca naukowa zostanie wydana po wakacjach.

Badanie jakościowe TNS Pentor zostało przeprowadzone w maju 2011 r. Badani zostali podzieleni na pięć grup w skład których wchodziło po osiem osób.

Sprawdzenie użyteczności informacji o środkach na rachunku OFE było jednym z elementów badania zrealizowanego przez TNS Pentor dla Szkoły Głównej Handlowej. Fundusze emerytalnego każdego roku muszą wysyłać bowiem do swoich klientów informację o środkach znajdujących się na rachunku. Prezentują w nich głównie liczbę jednostek rozrachunkowych zgromadzonych na koncie emerytalnym. Na te jednostki są zaś przeliczane składki wpłacane do OFE.

- Dotychczas takie badanie nie były przeprowadzane – mówi dr Marcin Kawiński z SGH.

Pozostało 86% artykułu
Materiał Partnera
Zainwestuj w przyszłość – bez podatku
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Materiał Partnera
Tak możesz zadbać o swoją przyszłość
Emerytura
Wypłata pieniędzy z PPK po 2 latach oszczędzania. Ile zwrotu dostaniemy
Emerytura
Autozapis PPK 2023. Rezygnacja to dobry pomysł? Eksperci odpowiadają
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Emerytura
Emeryci ograniczają wydatki. Mają jednak problemy z długami