W Polsce jest prawie 22 tys. bankomatów. Większość banków ma własne urządzenia i udostępnia je swoim klientom bez dodatkowych opłat. Nierzadko na takich samych zasadach (albo ponosząc niewysokie opłaty w granicach 1–2 zł) można korzystać także z maszyn należących do innych instytucji.

Znaczenie ma rodzaj rachunku

Ale wiele banków za podejmowanie gotówki z obcych urządzeń pobiera co najmniej kilka złotych. Prowizja stanowi określony procent wypłacanej sumy. Dodatkowo wyznaczana jest minimalna kwota w złotych; w przypadku bankomatów krajowych jest to średnio 5 zł. Zatem jeśli opłata wynosi 3 proc., ale minimum 5 zł, to podejmując w gotówce 100 zł, zapłacimy bankowi 5 zł, a jeśli weźmiemy z urządzenia 500 zł – 15 zł.

Droższa jest operacja gotówkowa za granicą. Tam minimalna prowizja to ok. 10 zł.

W niektórych bankach wysokość prowizji w obcych bankomatach zależy od posiadanego pakietu usług. W Eurobanku 3 proc., minimum 4,95 zł płacą ci, którzy mają pakiet Standard i rachunek oszczędnościowy. Natomiast w przypadku kont: Active, Classic, Prestige, Junior bank z opłaty zrezygnował.

Rodzaj konta, do którego została wydana karta, ma znaczenie także w PKO BP.

Z kolei Bank Pekao nie pobiera opłaty za dwie pierwsze operacje w miesiącu, kolejne kosztują 2 proc., minimum 5 zł. Natomiast za skorzystanie z urządzenia sieci Euronet klient tego banku płaci 1,49 zł.

W ING Banku osoba posługująca się kartą przypisaną do Konta Direct nie jest obciążana kosztami pierwszej w miesiącu wypłaty w dowolnym krajowym bankomacie (rozliczonej od 29 dnia danego miesiąca do 28 dnia kolejnego miesiąca). Natomiast każda kolejna operacja kosztuje 2,50 zł. Nie dotyczy to urządzeń Planet Cash – zawsze są za darmo.

Dodatkowe warunki

Millennium nie pobiera opłaty za podjęcie gotówki w obcych bankomatach, jeżeli są spełnione dwa warunki: miesięczne wpływy (zewnętrzne) na rachunek wynoszą co najmniej 1000 zł i klient przeprowadził kartą minimum jedną płatność bezgotówkową.

Volkswagen Bank uzależnia prowizję od podejmowanej kwoty. Gdy mamy Visę Electron i wypłacamy poniżej 400 zł, koszt wyniesie 1,5 zł, w przypadku wyższej sumy opłaty nie ma.

Czasami istnieje możliwość wykupienia usługi, w ramach której wszystkie krajowe bankomaty są za darmo. Kosztuje ona 4–10 zł miesięcznie (np. w Credit Agricole 6 zł, ale posiadacze kont Premium i Plus ze wszystkich bankomatów w Polsce korzystają bez prowizji).

Nie tylko gotówka

Czasami dodatkowe opłaty (1–2 zł) wiążą się z usługą cash back polegającą na podejmowaniu gotówki przy okazji płacenia kartą za zakupy w sklepie. W ten sposób można zasilić portfel kwotą do 300 zł.

W większości bankomatów można również sprawdzić saldo na rachunku, uzyskać wydruk ostatnich operacji, zmienić PIN do karty. Przeważnie banki nie pobierają opłat za takie czynności wykonane w swoich urządzeniach, czasami dotyczy to też sieci partnerskich. W przypadku obcych bankomatów opłaty wahają się od zera do 10 zł. Ich wysokość zależy przede wszystkim od posiadanego przez klienta pakietu usług, rodzaju karty i od bankomatu.

Opinie

Dominik Wójcicki, ekspert ds. rozwoju biznesu w Banku Zachodnim WBK

Od niedawna gotówkę z bankomatu można wypłacać nie tylko kartą, ale także za pomocą smartfona, używając do tego celu jednorazowego kodu, który wyświetli się na ekranie telefonu. W bankomacie można też np. sprawdzić saldo na rachunku, wydrukować ostatnie transakcje, spłacić kartę kredytową, doładować telefon na kartę. Coraz większą popularnością cieszą się wpłatomaty, które umożliwiają wpłacanie pieniędzy na konto o dowolnej porze. Przy okazji uwaga: banknoty wkładane do takiej maszyny powinny być równo ułożone, nie mogą być uszkodzone czy pomięte. Często zarówno wpłaty, jak i wypłaty zapewnia jedna uniwersalna maszyna. Pojawiają się nowe ciekawe rozwiązania ułatwiające korzystanie z takich urządzeń. Na przykład coraz popularniejsza staje się technologia mobilna czy czytniki zbliżeniowe. I to na pewno nie jest jeszcze ostatnie słowo.

Jarosław Bobulski, Departament Rachunków Płatności i Kart, ING Bank Śląski

W oddziałach ING Banku klienci mogą korzystać z recyclerów, czyli urządzeń dualnych umożliwiających zarówno wpłatę, jak i wypłatę gotówki. Zastosowanie ich pozwala na zwiększenie zakresu usług świadczonych klientom.

Bank oferuje 800 urządzeń wyposażonych w czytniki zbliżeniowe. Umożliwiają one szybką, wygodną i bezpieczną wypłatę gotówki; operacja trwa tylko ok. 20 sekund. Transakcja jest inicjowana poprzez zbliżenie karty do czytnika (podobnie jak w terminalu POS) i za każdym razem jest potwierdzana PIN. Klient może podjąć takie same kwoty, jakie są dostępne w standardowej transakcji.

Istnieją bankomaty dostosowane do potrzeb osób niewidomych. Transakcja jest obsługiwana za pomocą komunikatów głosowych. Klient po włożeniu słuchawek do gniazda w urządzeniu usłyszy komunikaty wskazujące kolejne kroki transakcji.

Grzegorz Culepa, Departament Komunikacji Korporacyjnej PKO BP

Bankomaty ułatwiają nam codzienne życie. Dzięki nim o każdej porze dnia i nocy, w dzień powszedni i święto mamy dostęp do gotówki zgromadzonej na własnym koncie.

Korzystanie z bankomatów jest proste, nie sprawia problemu ani nastolatkom, ani seniorom. Należy jednak pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa, które powinniśmy zachować. Nie wolno udostępniać kodu PIN innym osobom, należy go zapamiętać, a nie zapisywać. Kartka z kodem w portfelu obok karty to zaproszenie do kradzieży.

Rzadko, ale zdarzają się próby kradzieży danych z karty płatniczej. Przestępcy wykorzystują do tego tzw. skimmer. Urządzenie umocowane przy czytniku karty sczytuje jej dane podczas wypłaty gotówki. O obecności skimmera mogą świadczyć doklejone do bankomatu nietypowe listwy z nawierconymi małymi otworami, elementy działające jak magnes, elementy, które można oderwać czy odkleić itd.

Jeśli coś budzi nasze wątpliwości, należy niezwłocznie zawiadomić bank czy firmę, która obsługuje dany bankomat; odpowiednia informacja jest umieszczona na każdym urządzeniu. Można również powiadomić policję.