Kierujący mazdą uderzył lewym bokiem w prawy bok jaguara, który następnie wjechał do rowu i uderzył w drzewo. Ubezpieczyciel sprawdził okoliczności szkody, zlecając firmie detektywistycznej przeprowadzenie ustaleń i zlecając zbadanie sterowników jaguara. Analiza danych wykazała, że usterki w jaguarze powstały w różnym czasie, a rzekomy poszkodowany próbował wyłudzić odszkodowanie warte 100 tys. zł.
Klient kupił polisę na życie, a niecałe trzy miesiące później rodzina zgłosiła ubezpieczycielowi jego zgon. Przed śmiercią zostało zgłoszone jedno roszczenie związane z nieszczęśliwym wypadkiem, w wyniku którego ubezpieczony przeszedł operację po złamaniu ręki. Pracownik ubezpieczyciela zwrócił uwagę na drukowane pismo w karcie zgonu i błąd stylistyczny w tekście. Zastanowiło go, w jaki sposób lekarz, tylko na podstawie zewnętrznych oględzin zwłok (bez przeprowadzenia sekcji) mógł wiedzieć o obrzęku płuc i przewlekłych zmianach chorobowych w sercu, natomiast nie zauważył i nie wpisał do karty informacji o złamanej ręce.
Czytaj więcej
Oszuści okradający użytkowników OLX grasują od niedawna na Facebook Marketplace.
Wątpliwości wzbudziło i to, że rodzina nie ujawniła miejsca pochówku, pomimo że przedstawiła ubezpieczycielowi zdjęcie grobu z tabliczką imienną ubezpieczonego. Informacja z Urzędu Stanu Cywilnego potwierdziła przypuszczenia o sfałszowaniu aktu zgonu. Ubezpieczony został znaleziony przez policję, a sprawa trafiła do prokuratury.
To przykłady prób wyłudzenia odszkodowania. Właśnie ukazał się raport Polskiej Izby Ubezpieczeń „Analiza danych dotyczących przestępstw ubezpieczeniowych ujawnionych w 2020 roku".
Skala trudna do oszacowania
Przestępczości nie da się dokładnie zmierzyć, gdyż nie wszystkie oszustwa zostają wykryte. Z danych zgromadzonych przez PIU wynika, że w 2020 r. zidentyfikowano ponad 23 tys. wyłudzeń. Zdecydowaną większość przypadków udaje się wykryć już na etapie usiłowania popełnienia przestępstwa. Prawie 7 tys. przypadków dotyczyło ubezpieczeń na życie, większość, bo ponad 16 tys. ubezpieczeń majątkowych, przede wszystkim komunikacyjnych. Ich łączna wartość wyniosła prawie 401 mln zł – około 9 proc. więcej niż w roku poprzednim. „Szacuje się, że rzeczywista wartość przestępstw jest dziesięć razy większa od wykrytych przestępstw" – wskazują autorzy raportu.
Wykryte wyłudzenia to 0,269 proc. wartości świadczeń, jakie zostały wypłacone w 2020 r. na rynku ubezpieczeń na życie. Rok wcześniej wartość wskaźnika wynosiła 0,231 proc. Wzrasta on systematycznie, lecz jest dużo niższy w niż w ubezpieczeniach majątkowych.
Struktura przestępstw jest podobna jak w poprzednich latach. Dominują i stają się coraz popularniejsze wyłudzenia powiązane z leczeniem szpitalnym: pobyt jest fikcyjny, wymuszony lub sztucznie przedłużony. Zgłoszenie szkody opiera się na sfałszowanej dokumentacji.
W 2020 r. sprawcy często wykorzystywali wymuszone przez pandemię Covid-19 teleporady lekarskie. Tworzyli fikcyjną dokumentację, mającą potwierdzić przebieg choroby lub zakres doznanych urazów.
Aż do samookaleczeń...
Przestępstwo może zdarzyć się na każdym etapie: od momentu zawarcia umowy po likwidację szkody. Sprawcy wprowadzają ubezpieczyciela w błąd co do wartości i pochodzenia mienia i stanu zdrowia, zatajają fakty dotyczące przebytych chorób, podają fikcyjne dane osobowe, wyłudzają prowizje, celowo ingerują w zabezpieczenia przeciwpożarowe, niszczą mienie, samookaleczają się, podają nieprawdziwe okoliczności zaistnienia szkody.
Czytaj więcej
Cyberprzestępcy potrafią podrobić numer bankowej infolinii. Często znają też imię czy nazwisko klienta i namawiają do instalacji szpiegowskiej apli...
Sposoby te są wykorzystywane zarówno przez sprawców indywidualnych, jak i przez grupy przestępcze. W przestępczości zorganizowanej zadaniem poszczególnych osób jest odegranie konkretnej roli, np. poszkodowanego, świadka, sprawcy. Przestępstwo dokonane przez zorganizowaną grupę jest najtrudniejsze do wykrycia.
Zdarzają się wyłudzenia banalne: ktoś łamie nogę podczas uprawiania sportu ekstremalnego, a wybrał polisę NNW nieobejmującą takiego sportu i w roszczeniu podaje nieprawdziwe okoliczności zdarzenia typu poślizgnięcie się na nieodśnieżonym chodniku. Na drugim biegunie są sprawy zagmatwane, poważne, czasem nawet z ofiarami śmiertelnymi. Ostatnio było głośno o podejrzeniu oszustwa, gdy pracodawca ubezpieczył na życie kilku pracowników, po czym po kolei przenosili się oni na tamten świat.
Najwięcej w komunikacyjnym OC
Tradycyjnie najczęstsze są wyłudzenia w najpopularniejszym ubezpieczeniu, czyli komunikacyjnym OC. Łączna wartość wyniosła 185,43 mln zł. Typowe pomysły to zawyżanie liczby poszkodowanych w wypadku poprzez składanie fałszywych deklaracji, zgłaszanie nieistniejacych dolegliwości – prym wiodą bóle szyjnego odcinka kręgosłupa i głowy.
Od lat problemem jest działalność grup przestępczych celowo powodujących kolizje głównie z wykorzystaniem pojazdów drogich w naprawach. Sprawcy angażują wiele osób, często obcokrajowców, współpracują z warsztatami, holownikami i dostawcami części.
Czytaj więcej
W czasie pandemii uaktywnili się oszuści, którzy zgłaszają fałszywe zdarzenia komunikacyjne w celu wyłudzenia odszkodowania.
Do wyłudzeń używane są często samochody z importu. Pojazdy zniszczone po pożarach lub poważnych wypadkach są wykorzystywane jako „generatory roszczeń".
Cierpią „za niewinność"
Oszustwa to nie tylko sprawa pomiędzy oszustem a zakładem ubezpieczeń. Na wyłudzeniach tracą też inni klienci towarzystw. Każdy przypadek wyłudzenia oznacza nienależne odszkodowanie, którego koszty ponoszą klienci w składkach. Jedno wyłudzenie z tytułu fikcyjnej kradzieży samochodu, powoduje stratę składek kilkudziesięciu klientów – tłumaczy Polska Izba Ubezpieczeń. Wyłudzenia przedłużają i komplikują likwidację szkód także tym osobom, które nie oszukują.
Czytaj więcej
Oszuści wyłudzają dane do kont od sprzedawców na serwisach aukcyjnych, a potem okradają ich rachunki z gotówki.
Duży wzrost raportowanej liczby wyłudzeń wynika m.in. ze wzrostu skuteczności... zakładów ubezpieczeń na życie, które coraz sprawniej wykrywają przestępstwa. Wymaga to wiedzy, doświadczenia, skomplikowanych analiz, zaawansowanych narzędzi IT.
