Dobra koniunktura na giełdach znalazła odbicie w wynikach OFE. Na koniec 2021 r. polskie i zagraniczne akcje zgromadzone w ich portfelach były warte prawie o 45 mld zł więcej niż przed rokiem. W ciągu roku wartość zwiększyła się o 36 proc. Zarządzający mieli o tyle łatwe zadanie, że większość spółek rosła, hossa objęła swoim zasięgiem niemal cały szeroki rynek akcji.

Czytaj więcej

NFT rozpala inwestorów. Geneza zabawy milionerów, rekordy sprzedaży

Grubsze portfele dzięki giełdzie

Na koniec 2021 r. w portfelach OFE znajdowały się akcje o łącznej wartości prawie 172 mld zł z udziałem wynoszącym nieco ponad 90 proc. Z tego prawie 153 mld zł to były akcje spółek notowanych na warszawskiej giełdzie, stanowiąc ok. 81 proc. aktywów funduszy. W porównaniu z danymi sprzed roku widać wyraźny wzrost zainteresowania zarządzających zagranicznymi spółkami kosztem krajowych. W skali całego 2021 r. udział spółek notowanych poza GPW w portfelu akcji zwiększył się z 9 do 11 proc., a wartość całego pakietu walorów zagranicznych spółek wzrosła o 63 proc., z 11,5 mld do 18,7 mld zł.

Największą wartość stanowił pakiet akcji największych spółek z indeksu WIG20. Była to kwota wynosząca ponad 88 mld zł. Mimo że w minionym roku ta wartość zwiększyła się o 26 proc. to ich udział w portfelu krajowych akcji posiadanych przez OFE skurczył się do ok. 58 proc. z 61 proc. przed rokiem. Równocześnie wzrosło zaangażowanie portfeli w segmencie małych i średnich spółek. Spółki z mWIG40 odpowiadały za ok. 29 proc. krajowego portfela (wobec 26,6 proc. rok wcześniej), a ich akcje łącznie były warte 44,7 mld zł. W skali całego 2021 r. ich wartość wzrosła o 47 proc. Z kolei akcje małych firm z indeksu sWIG80 stanowiły ok. 7,5 proc. krajowego portfela OFE (wobec 7,1 proc. przed rokiem), co przekłada się na pakiet akcji o łącznej wartości ok. 11,4 mld zł.

– Generalnie 2021 rok był bardzo udany dla OFE. Aktywa wzrosły o ponad 30 proc. Siedem z dziesięciu funduszy wygenerowało stopy zwrotu wynoszące co najmniej 30 proc., a najsłabszy wynik przekraczał 26 proc. – wskazuje Dariusz Świniarski, zarządzający w Skarbcu TFI.

– OFE z najwyższymi stopami zwrotu miały przeważenie w spółkach surowcowych. Z kolei te z największym udziałem banków wypadły relatywnie gorzej. Najgorzej wypadły te instytucje, które miały niedoważenie w spółkach z indeksu mWIG40. Wzrost na rynkach akcji dał możliwość rotacji w portfelach OFE, które – zmykając zyskowne pozycje – uwalniały gotówkę na udział w IPO oraz papiery nieobecne do tej pory w portfelu, głównie zagraniczne – dodaje Świniarski,

Przewiduje, że bieżący rok będzie stał pod znakiem większej zmienności, stąd próżno czekać na powtórzenie wyników z poprzedniego roku.

– Brak spektakularnych zwyżek ograniczy również skalę zakupów przez OFE. Odłożenie w czasie decyzji o przekształceniu OFE było czynnikiem pozytywnie wpływającym na aktywność zakupową OFE, które nie musiały utrzymywać poduszki płynnościowej w celu przekazania środków do ZUS – zauważa.

Czytaj więcej

Spółki z GPW, które mogą poprawić wyniki i dać zarobić w 2022 roku
Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

Przetasowania w portfelach OFE

Biorąc pod uwagę posiadane udziały, wśród krajowych spółek OFE najwięcej mają do powiedzenia w Develii, w której kontrolują prawie 78 proc. akcji i głosów na walnym zgromadzeniu, dodatkowo poprawiając stan posiadania w minionym roku o 2,8 pkt proc. Dominująca pozycję, kontrolując ponad połowę udziałów, posiadają również w akcjonariatach takich spółek, jak Ferro, Grupy Kęty, Sanok RC, AB i Kruk. Wśród potentatów z indeksu WIG20 największe udziały posiadają w Asseco Poland, stanowiąc łącznie nieco ponad 39 proc. akcjonariatu informatycznej spółki. Z kolei najbardziej wartościową inwestycją w ich portfelach jest PKO BP. Ponad 30-proc. pakiet akcji bankowego potentata, będący w rękach OFE, wart był na koniec 2021 r. prawie 17 mld zł.

W minionym roku OFE chętnie pozbywały się akcji spółek w ramach ogłoszonych wezwań do sprzedaży akcji. Tym można tłumaczyć znaczący spadek udziałów funduszy w takich spółkach, jak Ronson (spadek z 26,1 proc. do zera na koniec 2021 r.), PGO (z 16,5 proc. do zera), Netia (spadek z 15,4 proc. do zera) czy Radpolu (spadek z 11,7 proc. do zera). Najwięcej, bo ponad 550 mln zł, zainkasowały za sprzedane papiery Netii, której wszystkie walory skupił Cyfrowy Polsat, co oznaczało pożegnanie akcji telekomu z notowaniami na warszawskiej giełdzie.

Kolejnym powodem sprzedaży akcji była chęć realizacji zysków przede wszystkim z inwestycji w te spółki, których walory sporo zyskały na wartość w trakcie ubiegłorocznej hossy. Tym można tłumaczyć fakt zmniejszenia zaangażowania w tak poukładane biznesy, jak Grupa Kęty (spadek udziału o 3,6 pkt proc.), Inter Cars (spadek o 2,3 pkt proc.), czy AB (spadek o 2,1 pkt proc.). Częściowo zapewne po to, by mieć wystarczające środki, które można było przerzucić na odbudowujący się rynek pierwotny. W 2021 r. pojawiło się bowiem sporo ciekawych ofert, gdzie OFE zgłaszały istotny popyt. Część funduszy wykorzystała okazję i pojawiła się w akcjonariatach takich ubiegłorocznych debiutantów jak Captor Therapeutics, STS Holding, PolTREG, Huuuge czy Grupa Pracuj.

Czytaj więcej

Jakie spółki faworytami w portfelu na 2022 rok. Na które postawić

Nie brakowało też dłużej notowanych firm, w których OFE zwiększały zaangażowanie. Najbardziej umocniły pozycję w Enel-Medzie, kontrolując łącznie już prawie 45 proc. akcji i głosów. Na celowniku zarządzających znalazły się też akcje Mo-Bruku, działającego na perspektywicznym rynku przetwórstwa odpadów, w którym dzięki ubiegłorocznym zakupom fundusze zwiększyły łączny udział do prawie 24 proc. Zainteresowaniem zarządzających cieszyły się także spółki z szybko rozwijającego się rynku e-commerce, udowadniając nie tak dawno, że są nie tylko odporne na zawirowania związane z pandemią, ale potrafiły przekuć to w sukces finansowy. To sprawiło, że OFE łaskawym okiem patrzyły m.in. na akcje Oponeo czy CCC (posiada eobuwie.pl). Chętnie także stawiały na akcje producentów gier (Ten Squera Games, 11 bit studios, Huuuge), korzystając z korekty ich notowań w 2021 r.