Pieniądze ubezwłasnowolnionego wyłącznie za zgodą sądu

Środki zgromadzone na rachunku osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej są jej własnością bez względu na to, kto te środki wpłacał
Środki zgromadzone na rachunku osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej są jej własnością bez względu na to, kto te środki wpłacał
Shutterstock

Nawet opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej nie może dysponować jej majątkiem, jeśli nie otrzyma specjalnego orzeczenia sądu rodzinnego w tej sprawie.

Nasi czytelnicy z Krakowa są rodzicami 18-latka, który od dziecka choruje na dziecięce porażenie mózgowe i wiele innych chorób.

– Syn nie chodzi, nie mówi, jest pampersowany, oddycha przez rurkę tracheostomijną, karmiony jest dojelitowo. Jest dzieckiem leżącym – wylicza jego mama.

Małżeństwo od ponad 20 lat jest klientem Banku Pekao SA. Dwa lata temu, gdy ich syn został podopiecznym fundacji pomocowej i zaczęli na leczenie dla niego zbierać środki z 1 proc., założyli mu rachunek oszczędnościowy w tym samym banku – Mój Skarb. – To pracownicy Pekao SA namówili nas do tego. Na ten rachunek staraliśmy się odkładać każdy grosz. Były tam środki z 1 proc., z 500+ czy zapomogi z pracy męża – wylicza mama nastolatka.

Przez trzy lata rodzice swobodnie mogli dysponować pieniędzmi z tego rachunku. – Z nawału różnych spraw, obowiązków i opieki nad synem zapomnieliśmy, że Mój Skarb to konto ważne tylko do 18. roku życia – przyznaje czytelniczka.

Na początku tego roku po ich wniosku sąd ubezwłasnowolnił chłopaka, na krótko przed jego pełnoletnością, a opiekunami prawnymi zostali jego rodzice.

Gdy tylko syn skończył 18 lat, zaczęły się problemy z bankiem, który zablokował nam dostęp do tego rachunku i nie zezwala nam na wypłatę zgromadzonych środków, mimo że dostarczyliśmy dokumenty wydane przez sąd, że jesteśmy z mężem opiekunami prawnymi – opowiada mama nastolatka.

Dodaje, że dyrektor oddziału kazała im iść do sądu i prosić o wyrażenie zgody na wypłatę pieniędzy. – To jest po prostu chore, żeby się prosić o coś, co jest naszą własnością. Najśmieszniejsze jest to, że inna filia tego samego banku potwierdza to, że na podstawie tego dokumentu z sądu, który mamy, bank ma nam prawo wypłacić pieniądze, tylko musi to zrobić filia, gdzie było zakładane konto syna – uważa czytelniczka.

Jest rozżalona. – Nie dość, że mamy dużo zmartwień związanych ze zdrowiem syna, to bank dokłada im kolejnych. Jesteśmy bezradni i nie wiemy co robić, gdzie się udać. Nie jesteśmy rodziną zamożną, żeby było nas na wszystko stać. Leczenie syna jest bardzo drogie, musieliśmy zrezygnować z prywatnej rehabilitacji dziecka, co najbardziej boli, bo pieniądze są, a nie możemy z nich korzystać – dodaje mama nastolatka.

Warto sprawdzić: Jak pozbyć się niechcianych ofert telefonicznych

Konieczna zgoda

Jak to jest z pieniędzmi osoby ubezwłasnowolnionej? Czy do jej środków zgromadzonych na rachunku może mieć dostęp opiekun prawny, którymi są rodzice, a więc osoby najbliższe?

Zapytaliśmy o to Bank Pekao SA. Anna Markowska z biura prasowego tłumaczy, że gdy osoba małoletnia kończy 18 lat, opiekunowie (rodzice) tracą możliwość dysponowania rachunkiem dziecka. – Jeśli ta osoba zostaje ubezwłasnowolniona, to jej opiekunowie prawni mogą dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, w zakresie w nim wskazanym – tłumaczy.

Podkreśla, że zakres, w jakim opiekunowie prawni mogą dysponować środkami na rachunku osoby ubezwłasnowolnionej, wynika z orzeczenia sądu opiekuńczego i bank w każdym przypadku opiera się na jego treści. – Bank nie dokonuje analizy sytuacji hipotetycznych – dodaje Anna Markowska.

Zwraca też uwagę, że środki zgromadzone na rachunku osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej są jej własnością bez względu na to, kto te środki wpłacał. – A orzeczenie sądu jest wymagane przy każdej czynności na rachunku osoby ubezwłasnowolnionej – tłumaczy przedstawicielka Pekao SA.

I dodaje, że rodzice mogą dysponować rachunkiem osoby ubezwłasnowolnionej na podstawie orzeczenia sądu w oddziale macierzystym lub w innym oddziale.

– Wypłaty oraz transfery środków z rachunków prowadzonych na rzecz osób ubezwłasnowolnionych zlecane przez ich opiekunów prawnych mogą być dokonywane w jednostce banku prowadzącej rachunek i dysponującej jego dokumentacją (w tym historią przedstawionych bankowi orzeczeń sądu opiekuńczego). Jeżeli opiekun prawny składa dyspozycję do rachunku osoby ubezwłasnowolnionej w innym oddziale – to może zostać poproszony o przedstawienie aktualnego orzeczenia sądu opiekuńczego, zgodnie z którym można wykonać określoną dyspozycję – dodaje Anna Markowska.

Podkreśla, że rodzice/opiekunowie prawni, w celu dokonywania wypłat z rachunku ubezwłasnowolnionego (np. na pokrycie kosztów bieżącego leczenia) – powinni uzyskać orzeczenie sądu opiekuńczego z oznaczonym odpowiednio długim okresem uprawnienia do dysponowania rachunkiem ubezwłasnowolnionego, które zostanie zdeponowanie w oddziale prowadzącym rachunek lub będzie przedkładane przez opiekunów w przypadku dokonywania wypłat w innych oddziałach.

Prawnik Santander Banku Tamara Mejnartowicz-Dobrzyńska mówi, że zgodnie z art. 14 § 1 kodeksu cywilnego czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna.

– Przepis art. 13 § 2 k.c. przewiduje w takiej sytuacji ustanowienie dla niej przedstawiciela ustawowego, uprawnionego do działania z bezpośrednim skutkiem prawnym dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. W myśl jego przedstawicielem tym jest opiekun. Do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie, co do zasady, stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim (art. 175 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) – tłumaczy prawnik.

Podkreśla, że w każdym przypadku, gdy opiekun działa w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionego, musi wykazać, iż jest do tego uprawniony, a dokumentem, który temu służy, jest zaświadczenie wydawane przez sąd opiekuńczy opiekunowi zgodnie z art. 591 § 1 kodeksu postępowania cywilnego.

– Jako szczególnie istotne należy wskazać przepisy określające sposób sprawowania opieki nad osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, jak również wprowadzające nadzór sądu opiekuńczego nad jej sprawowaniem – dodaje Tamara Mejnartowicz-Dobrzyńska.

Prawniczka podkreśla, że przede wszystkim, warto zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 161 § 2 w zw. z art. 175 kodeksu rodzinnego opiekuńczego gotówka całkowicie ubezwłasnowolnionego pozostającego pod opieką, jeżeli nie jest potrzebna do zaspokajania jego uzasadnionych potrzeb, powinna być złożona przez opiekuna w instytucji bankowej, a opiekun może podejmować ulokowane pieniądze tylko za zezwoleniem sądu opiekuńczego.

– Z tym przepisem koresponduje treść rozporządzenia ministra finansów z dnia 5 czerwca 2001 r. w sprawie zasad i trybu składania przez opiekuna w instytucji bankowej gotówki osoby pozostającej pod opieką (DzU nr 64, poz. 649) – podkreśla Tamara Mejnartowicz-Dobrzyńska.

Zwraca też uwagę, że § 1 tego rozporządzenia przewiduje, że gotówkę osoby pozostającej pod opieką, jeżeli nie jest potrzebna do zaspokojenia uzasadnionych potrzeb tej osoby, opiekun składa w instytucji bankowej na oprocentowanym rachunku oszczędnościowym, z zastrzeżeniem że wypłata z tego rachunku następuje wyłącznie do rąk opiekuna na podstawie zezwolenia sądu opiekuńczego.

Wówczas bank wystawia na imię i nazwisko osoby pozostającej pod opieką książeczkę oszczędnościową lub inny dokument potwierdzający zawarcie umowy rachunku oszczędnościowego, dokonując zastrzeżenia, że wypłata z tego rachunku następuje wyłącznie do rąk opiekuna na podstawie zezwolenia sądu opiekuńczego.

– Bank na żądanie opiekuna dokonuje tego zastrzeżenia także w książeczkach oszczędnościowych lub innych dokumentach potwierdzających zawarcie umowy rachunku oszczędnościowego, otwartych przez osobę pozostającą pod opieką albo przez inne osoby na jej rzecz, bez takiego zastrzeżenia (§ 2 ww. rozporządzenia) – tłumaczy prawniczka.

I podkreśla, że bank dokonuje opisanych czynności po przedstawieniu przez opiekuna zaświadczenia sądu opiekuńczego o ustanowieniu go opiekunem (§ 3 ww. rozporządzenia).

– Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że opiekun osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej ma w znacznym stopniu ograniczone dysponowanie środkami tej osoby złożonymi na rachunku bankowym – dodaje Tamara Mejnartowicz-Dobrzyńska.

Warto sprawdzić: Poszedł prosić o wakacje kredytowe. Kosztowały tyle, co rata

Priorytet dla sądu

Jak informuje nas sędzia Beata Górszczyk, rzecznik Sądu Okręgowego w Krakowie, zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej sprawuje pieczę nad nią i jej majątkiem.

– Zgodnie z jego przepisami (art. 156 k.r.o) opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku ubezwłasnowolnionego – podkreśla sędzi Górszczyk.

Dodaje, że zgoda sądu opiekuńczego na wypłatę środków z rachunku bankowego zapada w formie postanowienia po przeprowadzeniu rozprawy. – Sprawy tej kategorii rozpoznawane są priorytetowo – zapewnia sędzia Górszczyk.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Jak otrzymać 300 zł na wyprawkę szkolną

Dzięki programowi „Dobry Start” już od 1 września 2018 roku, każdy uczeń dostanie 300 ...

Ranking kredytów hipotecznych 2019. Gdzie znajdziemy najtańszy kredyt hipoteczny na 300 tys. zł na 25 lat.

Ranking kredytów hipotecznych 2019. 300 tys. zł na 25 lat

Rodzina chce zaciągnąć 300 tys. zł kredytu na 25 lat. Z własnych środków uzupełni ...

Zamiast wyjątkowej oferty najwyżej modyfikacja dotychczasowej

Nie ma specjalnych kont osobistych dla otrzymujących świadczenia z programu Rodzina 500+. W kwietniu ...